Yeni Yılda Daha İyi Değil, Daha Farkında Bir Ebeveyn Olmak

YENİ YILDA DAHA İYİ DEĞİL, DAHA FARKINDA BİR EBEVEYN OLMAK

Yeni bir yıl yaklaşırken ebeveynlerin zihninde benzer düşünceler belirir. “Bu yıl daha sabırlı olacağım.” “Çocuğuma daha doğru yaklaşmalıyım.” “Artık hatalarımı tekrarlamamalıyım.”

Bu cümleler ilk bakışta umut verici görünse de, çoğu zaman fark edilmeden mükemmel ebeveyn olma baskısını besler.

Oysa ebeveynlik; kusursuzluk değil, ilişki üzerine kurulu bir yolculuktur. Yeni yıl, bu yolculukta kendimize biraz daha sert davranmak için değil; biraz daha bilinçli ve anlayışlı olmak için bir fırsat olabilir.

---

“Daha İyi Ebeveyn” Olma Baskısı Nereden Geliyor?

Günümüzde ebeveynler, geçmişe kıyasla çok daha fazla bilgiye maruz kalıyor. Uzman görüşleri, sosyal medya paylaşımları, ebeveynlik kitapları… Hepsi iyi niyetli olsa da, zamanla şu düşünceyi güçlendirebiliyor:

“Doğru olan tek bir yol var ve ben onu bulmak zorundayım.”

Bu algı, ebeveynleri sürekli kendini denetleyen, hata yapmaktan korkan bir hâle sokabiliyor. Özellikle sosyal medyada gördüğümüz “sakin ebeveyn”, “bilinçli aile”, “ideal çocuk” imgeleri; gerçek hayatın karmaşıklığını yansıtmıyor. Ama buna rağmen ebeveynler, bu görüntülerle kendilerini kıyaslamaktan kaçamıyor.

Yeni yıl da bu baskının arttığı bir dönem oluyor. Çünkü yeni yıl, sanki geçmişte yapılan tüm hataların telafi edilmesi gereken bir eşikmiş gibi sunuluyor.

---

Farkında Ebeveynlik Ne Değildir?

Önce şunu netleştirmek gerekir: Farkında ebeveyn olmak;

• Hiç bağırmamak değildir
• Hiç hata yapmamak değildir
• Her durumda sakin kalmak değildir

Farkındalık, insan olmanın sınırlarını yok saymaz. Aksine, bu sınırları tanımayı içerir. Farkında ebeveynlik; “Ben de zorlanıyorum ve bunu fark ediyorum” diyebilmektir.

Bir ebeveynin çocuğuna bağırdıktan sonra durup şunu söylemesi, farkındalığın en somut örneklerinden biridir:

“Az önce sana bağırdım çünkü çok yoruldum. Bu senin suçun değildi.”

Bu cümle, hem ebeveynin sorumluluk almasını sağlar hem de çocuğa duyguların konuşulabilir olduğunu öğretir.

---

Çocuklar Ebeveynin Duygusal Hâlini Hisseder

Çocuklar, söylenenlerden çok hissedilenlere tepki verir. Ebeveynin bastırdığı öfke, kaygı ya da suçluluk; çocuğun davranışlarında dolaylı yollarla ortaya çıkabilir. Bu yüzden çocuk davranışlarını ele alırken, sadece çocuğa değil; ebeveynin ruh hâline de bakmak gerekir.

Yeni yılda “çocuğumun davranışları değişsin” demeden önce, şu soruyu sormak dönüştürücü olabilir:

“Ben bu süreçte ne hissediyorum?”

Kendini sürekli yetersiz hisseden bir ebeveynin, çocuğuna güvenli bir alan sunması zorlaşır. Çünkü çocuk, ebeveynin kendisiyle kurduğu ilişkiyi model alır.

---

Ebeveyn Suçluluğu ve Tükenmişlik

Birçok ebeveyn, yeni yıla yoğun bir suçluluk duygusuyla girer. “Geçen yıl yeterince ilgilenemedim.” “Daha sabırlı olmalıydım.” “Çok hata yaptım.”

Bu düşünceler, kişiyi daha iyi bir ebeveyn yapmaz; aksine tükenmişliğe sürükler.

Ebeveyn tükenmişliği; sadece fiziksel değil, duygusal bir yorgunluktur. Sürekli kendini kontrol etmek, her davranışı doğru yapmak zorunda hissetmek, uzun vadede ebeveyn-çocuk ilişkisini zedeler.

Yeni yıl, bu döngüyü fark etmek için bir fırsat olabilir. Suçlulukla değil; anlayışla bakmak için…

---

Daha Farkında Bir Ebeveyn Olmak Ne Anlama Gelir?

Daha farkında bir ebeveyn olmak demek:

• Çocuğun davranışını kişisel algılamamak
• Kendi tetikleyicilerini tanımak
• “Şu an zorlanıyorum” diyebilmek
• Kontrolden çok bağı önemsemek

Bu yaklaşımda ebeveyn, her şeyi doğru yapmaya çalışmaz. Bunun yerine, ilişkiyi korumaya odaklanır. Çünkü çocuk için en güvenli şey; her zaman doğru tepkiler değil, tahmin edilebilir ve tutarlı bir ilişkidir.

---

Yeni Yıl İçin Gerçekçi Ebeveyn Niyetleri

Yeni yılda kendinize şu niyetleri koyabilirsiniz:

• Mükemmel ebeveyn olmak yerine, mevcut ebeveyn olmayı seçiyorum.
• Çocuğumun davranışlarını düzeltmekten önce, onun duygusunu anlamaya çalışıyorum.
• Hata yaptığımda kendime yüklenmek yerine, onarmayı deniyorum.
• Yardım istemenin bir zayıflık değil, sorumluluk olduğunu kabul ediyorum.
• Kendime iyi davranmadan, çocuğuma iyi davranamayacağımı hatırlıyorum.

Bu niyetler iddialı değildir. Ama gerçektir.

---

Bağ Kurmak, Disiplinden Önce Gelir

Disiplin çoğu zaman yanlış anlaşılır. Disiplin; ceza vermek ya da kontrol etmek değildir. Disiplin, çocuğa güvenli sınırlar sunarken ilişkiyi koruyabilmektir. Bunun yolu da bağdan geçer.

Yeni yılda ebeveynlik hedefiniz, “daha disiplinli bir çocuk” değil; daha bağlantılı bir ilişki olabilir. Çünkü bağ kurulan bir çocuk, sınırları daha kolay içselleştirir.

---

Son Söz

Yeni yıl, ebeveynlikte kendimizi yeniden yargılamak için değil; kendimize biraz daha yaklaşmak için bir fırsattır. Daha iyi ebeveyn olmak zorunda değilsiniz. Ama daha farkında olmak, hem sizin hem de çocuğunuz için iyileştirici olabilir.

Unutmayın:

Çocuğunuzun ihtiyacı kusursuz bir ebeveyn değil;

duygularını fark eden, sorumluluk alan ve bağ kurabilen bir ebeveyndir.

Bir sonraki yazıda, bu farkındalığın çocukların dünyasında nasıl karşılık bulduğunu; davranışların arkasındaki duyguları ve çocuklarla yeni yıla nasıl girilebileceğini ele alacağız 🌿

---

Yeni Yıl Değil, Yeni Farkındalık: Kendimize Yüklenmeden Değişmek

Çocuklar İçin Yeni Yıl: Değişmesi Gereken Davranışlar mı, Anlaşılması Gereken Duygular mı?